Mua bán gia cầm sống ở Trung Quốc là công cụ trong việc lây truyền bệnh cúm gia cầm giữa các loài chim và con người. Như vậy trong tương lai rất cần tái tổ chức chuỗi cung ứng gia cầm để tránh dịch bệnh nguy hiểm này.

Một nghiên cứu gần đây của Shahid G. Khokhar và các đồng nghiệp, được công bố trên Tạp chí Nghiên cứu Ứng dụng gia cầm, đã đi sâu xem xét các kênh phân phối thịt gia cầm ở Trung Quốc, và cúm gia cầm ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng như thế nào. Các tác giả đã xem xét sự bùng phát của virus H7N9, đã bắt đầu lan sang người trong năm 2013.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho rằng loại này của bệnh là mối quan tâm bởi vì hầu hết các bệnh nhân bị bệnh nặng. Virus này cũng được liên quan chặt với gia cầm (hoặc môi trường bị ô nhiễm bởi gia cầm), đặc biệt là các chợ bán gia cầm sống. WHO cho biết bệnh H7N9 không truyền dễ dàng từ người sang người.

Các biện pháp an toàn sinh học là cần thiết để kiểm soát H7N9 ở Trung Quốc, nhưng các quy trình đó rất khó để thực thi và điều chỉnh chuỗi cung ứng thịt gia cầm vì số lượng các nhà sản xuất và buôn bán nhỏ rất lớn. Như vậy cần đến những thay đổi lớn trong việc tổ chức các chuỗi cung ứng thịt gia cầm mới có thể kiểm soát cúm gia cầm.

Ngành chăn nuôi gia cầm của Trung Quốc chủ yếu dựa vào các trang trại chăn nuôi gia cầm truyền thống và các gia đình nuôi tại nhà, Tuy vậy các trang trại gia cầm thương mại cũng đã lớn là một xu hướng mới nổi trong thời gian gần đây, và giúp đáp ứng nhu cầu thịt gà tiêu dùng tăng cao. Ngành chăn nuôi này đã phát triển nhanh chóng, và các trang trại lớn có mức sản xuất tương tự như ở phương Tây.

Sự thay đổi trong phương thức sản xuất này đã kéo theo phong trào quan tâm lớn hơn về an toàn thực phẩm của người tiêu dùng, họ mua thịt nhiều hơn từ các siêu thị. Tuy vậy các chợ bán gà sống vẫn chiếm lĩnh tỉ lệ lớn cung cấp thịt gà cho xã hội. Dân chúng cho rằng thịt gà tươi ngon hơn thịt gà đông lạnh.

Các nhà chăn nuôi nhỏ cung cấp hầu hết gia cầm sống không được kiểm soát tốt về môi trường nuôi…, và vì thế làm tăng nguy cơ lây lan bệnh cúm nhiều hơn so với trang trại lớn. Những người buôn bán và khâu vận chuyển gà sống từ nơi chăn nuôi ra chợ cũng thường không kiểm soát được vệ sinh.

Tại các chợ bán gia cầm sống, giết mổ.. cũng xẩy ra, trong khi đó người bán lẫn người mua… không sử dụng quần áo bảo hộ hoặc các phương pháp vệ sinh khác…

Các nhà chức trách Trung Quốc đã sử dụng chiến lược là đóng cửa các chợ bán gia cầm sống tạm thời một khi H7N9 xẩy ra, và triệt để làm sạch chợ, tiêu huỷ gia cầm và xử lý chất thải thích hợp.

Kết quả nghiên cứu cho thấy 80% gia đình ở Quảng Châu khai rằng một năm ít nhất một lần họ mua gà sống từ chợ. Một cuộc điều tra của các nhà chức trách Trung Quốc đã cho thấy rằng các mẫu từ các chợ bán gia cầm sống bị nhiễm bệnh hơn so với các mẫu từ các lò giết mổ, các trang trại hoặc các vùng có chim hoang dã. Điều này tạo cơ hội đáng lớn cho bệnh lan truyền sang người.

Xem xét tất cả các đặc tính của chuỗi cung ứng thịt gia cầm Trung Quốc, các tác giả khuyến cáo thực hiện quy trình của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên hợp quốc (FAO) như là những ngày nghỉ có cần làm sạch chợ, tách riêng các loại gà, vịt…, làm sạch lồng và đeo thiết bị bảo hộ cá nhân. Sự tăng cường an toàn sinh học đã ngăn cản thành công lây lan H7N9 tại Quảng Châu.

Bên cạnh đó, cần phải được đào tạo nhiều hơn cho các nhà khai thác thị trường gia cầm sống và các thành viên khác trong chuỗi cung ứng đảm bảo cho họ biết làm thế nào để thực hiện an toàn sinh học, cũng như quản lý tốt hơn để đảm bảo họ giữ các quy tắc.

Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng chỉ có chăn nuôi gia cầm quy mô lớn và nhà đầu tư mới có thể tồn tại trên thị trường. Cũng cần nghiên cứu thêm việc sử dụng các biện pháp an toàn sinh học sao cho tốt hơn trong chuỗi cung ứng thịt gia cầm của Trung Quốc.

Tổng thể, nghiên cứu đưa ra ba kết luận, sau:

Phạm vi của quan hệ đối tác công-tư nhằm tạo ra nhận thức về các biện pháp an toàn sinh học trong thị trường gia cầm sống cần được nhân rộng trên khắp Trung Quốc.

Người chăn nuôi và nhà buôn nhỏ, lẻ cần phải đăng ký với cơ quan chính phủ để kiểm tra tại chỗ việc thực hành an toàn sinh học.

Họ cần sự giúp đỡ từ chính phủ, có thể thiết lập các khu vực giết mổ tách biệt và các cơ sở giết mổ quy mô lớn được kiểm soát trung tâm…

Nguồn: Cục Chăn nuôi